Over de boeken die ik las in 2020

Deze blogpost stond al even klaar in draft, maar publiceer ik nu pas. Het is eind maart, wat wil zeggen dat het tweede kwartaal van 2021 voor de deur staat. In normale omstandigheden zou ik dat bijzonder laat vinden, en het concept van dit bericht misschien zelfs allang verwijderd hebben. 

Maar het zijn geen normale omstandigheden. Allesbehalve, zou ik zelfs durven zeggen. Want maart 2021 dreigt gewoon een 2.0-versie te worden van maart 2020. Een slechte remake, gestript van alle goede intenties en naïviteit dat dit vast allemaal snel achter de rug zal zijn. Ik kreeg net een berichtje van de kleuterschool van onze dochters dat het officieel maakt: vanaf maandag sluiten zij de deuren, en wordt er van ons, telewerkende ouders, opnieuw het onmogelijke verwacht. Werken alsof er geen kinderen rondlopen, voor die kinderen zorgen alsof er geen werk is dat ook om uw aandacht vraagt.

Nog niet teveel aan denken. Laat mij eerst maar even. Al schrijvend, dekking zoekend voor de wereld daarbuiten. Woorden op een scherm, alsof dat niet-meer-zo-nieuwe normaal er niet is. Ineens verdwenen is, of zelfs nooit heeft bestaan.

Gelukkig één zekerheid: er zijn nog altijd boeken. Ik sloeg alvast aan het hamsteren, in de plaatselijke bibliotheek. Voor wie de komende weken net als ik zijn of haar toevlucht neemt tot verhalen, woorden, zinnen: een overzicht van alles wat ik afgelopen jaar las & wat ik daarvan vond.

Mijn favorieten van 2020:

Onzichtbare vrouwen: Waarom we leven in een wereld voor en door mannen ontworpen - Caroline Criado Perez

Met meer dan 400 pagina's aan voorbeelden illustreert de auteur hoe hard de samenleving waarin we leven is geschoeid op de leest van -je raadt het al- mannen. En hoe vrouwen daardoor in het beste geval bepaalde ongemakken ondervinden, maar in het slechtste geval sterven. De veiligheid van nieuwe automodellen bijvoorbeeld? Die testen ze alleen met crash test dummies met dezelfde afmetingen en gewicht als de gemiddelde man. En bepaalde types van medicatie die vaker door vrouwen dan door mannen wordt gebruikt, zoals antidepressiva? Worden bijna exclusief getest op mannen, omdat de hormonen van vrouwen teveel roet in het eten gooien tijdens de testprocedure.

Het boek is super goed gedocumenteerd en alhoewel al die cijfers en statistieken me af en toe deden duizelen, heb ik er heel wat uit opgestoken dat ik nog niet wist. Ik was bij momenten heel kwaad tijdens het lezen, maar het deed me ook inzien dat de oplossing heel simpel is: meer vrouwen overal, en dan vooral op die echelons waar er beslissingen worden genomen. 

De baby's van Mauthausen - Wendy Holden

Het boek van Wendy Holden gaat over een onderwerp waar ik letterlijk nog nooit bij had stilgestaan: dat er in de concentratiekampen tijdens de Tweede Wereldoorlog ook gevangenen zaten die zwanger waren en kinderen kregen. "De baby's van Mauthausen" vertelt het waargebeurde verhaal van Priska, Rachel en Anka, die erin slagen om hun zwangerschappen verborgen te houden tijdens hun verblijf in Auschwitz. Tijdens een massatransport naar het kamp van Mauthausen zetten ze alle 3 een kind op de wereld, zonder dat ze van elkaars bestaan afweten. De vrouwen overleven de oorlog, en hun kinderen ontmoeten elkaar pas voor het eerst op de 65-jarige herdenking van de bevrijding van het kamp.

Eerlijk is eerlijk: in literair opzicht is dit geen topboek. De opbouw is soms wat langdradig en de zinnen slordig. Maar de kracht van de 3 afzonderlijke verhalen maakte dat ik mij daar geen moment aan heb gestoord. 1 van de betere boeken die ik al las over de holocaust.

Amerikanah - Chimamanda Ngozi Adichie

"Amerikanah" vertelt het verhaal van 2 Nigeriaanse tieners die verliefd geraken, maar als volwassenen in respectievelijk de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk belanden en elkaar daardoor uit het oog verliezen. 

De auteur (met een prachtige naam, vind ik) laat je afwisselend binnen gluren in de levens van het mannelijke en vrouwelijke hoofdpersonage en doet dat op een verfrissende manier, in aantrekkelijke taal en stijl. De hoofdstukken die zich afspelen in een Afrikaans kapsalon waar het vrouwelijke hoofdpersonage haar haren komt laten vlechten voor ze terugkeert naar haar thuisland vond ik schitterend!

Stil: de kracht van introvert zijn in een wereld die niet ophoudt met kletsen - Susan Cain

Ik had al langer een vermoeden, maar na het lezen van dit boek wist ik het zeker: ik ben een introvert. En introverts are awesome! In "Stil" vertrekt Susan Cain van haar eigen verhaal als succesvolle advocate, maar laat ze ook andere introverten aan het woord die getuigen over hun struggles en overwinningen in hun werk én leven. Een boek dat me heeft geholpen om beter te begrijpen hoe introverten én extraverten denken en handelen.

"Het geheim van het leven is om jezelf goed te belichten. Voor sommige mensen is dat in de schijnwerpers op het podium. Voor anderen is het achter een werktafel met een bureaulamp. Gebruik je aangeboren vermogens - doorzettingsvermogen, concentratie, inzicht en sensitiviteit- voor werk dat je leuk en belangrijk vindt. Los vraagstukken op, maak kunst, denk diep na."

Where the Crawdads Sing - Delia Owens

Interessant vrouwelijk hoofdpersonage, exotisch decor, getroubleerde familierelaties, liefde, een onopgeloste moord en heel veel eenzaamheid: dit boek had voor mij alles in huis om een geknipt zomerboek te zijn. Met volle teugen van genoten tijdens onze corona-congé in eigen land.

• Dit boek deed me denken aan: De film "The blue lagoon"

"Some parts of us will always be what we were, what we had to be to survive"

What Girls Need: How to Raise Bold, Courageous, and Resilient Women - Marisa Porges

Dit boek kwam op mijn radar via de nieuwsbrief voor ouders van The New York Times (mega aanrader, trouwens). De auteur is iemand met een boeiende professionele achtergrond: straaljager-pilote in het Amerikaanse leger, terrorisme-experte in het kabinet van Barack Obama en nu hoofd van een gerenommeerde meisjesschool in Philadelphia. 

In "What girls need" vertelt de auteur hoe je meisjes leert vragen wat ze nodig hebben, hun zin voor competitie en empathie stimuleert en hun aanpassingsvermogen aanwakkert. Ze vertrekt altijd van een case uit haar eigen leven of dat van kennissen of studenten, en geeft daarna praktische tips voor ouders en bij uitbreiding iedereen die professioneel werkt met meisjes. Heel boeiend, gaat hier zeker nog eens herlezen worden.

De jongen, de mol, de vos en het paard - Charlie Mackesy

 “De jongen, de mol, de vos en het paard” is het warm dekentje dat iedereen in deze tijden zonder veel perspectief wel kan gebruiken. Illustraties die je mond doen open vallen, zo schoon. Teksten en personages die het hart verwarmen. Meer moet dat niet zijn, in tijden als deze. Ik heb ‘m al tot vervelens toe aangeraden, en nog niemand die ‘m kocht in mijn entourage was het niet met me eens.

Voor de rest nog op mijn nachtkastje:

Voor jou - Jojo Moyes

Dit boek nam ik mee uit dit kattencafé in Brugge, waar er een kast stond met boeken die je mocht meenemen in ruil voor een kleine financiële bijdrage (jaja, pré-corona kwam een mens nog eens ergens). Het is een chicklit, iets waar ik normaal gezien niet zo snel naar grijp. Maar ik had een paar dames in mijn omgeving er lovende dingen over horen zeggen, dus heb ik 'm toch geadopteerd. 

Zou ik dit boek aanraden? Niet meteen, want het is behoorlijk voorspelbaar. De vertaling trok ook op niet veel. Heb ik me geamuseerd tijdens het lezen? Dat wel.

• Dit boek deed me denken aan: "One day" van David Nicholls (maar dat vond ik véél beter)

#nietaankindengezinverklappen - Hanne Luyten

Ik nam dit boek mee uit de bib aan het begin van 2020, en ik weet er nog maar weinig over. Wel dat het heel herkenbaar was. En dat ik vaak hardop heb gelachen. En dat mijn kinderen de tekeningen in het boek (die de oudste dochter van Hanne maakte) om één of andere reden heel fascinerend vonden.

How2talk2kids - Broers en zussen zonder rivaliteit - Adele Faber

Waar andere opvoedboeken vaak ofwel eindeloos blijven hangen in theorie, ofwel erg vertrekken vanuit een persoonlijk verhaal, kan je wat je leest in dit boek meteen in de praktijk brengen. "Broers en zussen zonder rivaliteit" vertrekt van een hele reeks mogelijke conflictsituaties tussen broers en zussen, en geeft meteen mee hoe je daar als ouder efficiënt en toch verbindend op kan reageren. Een dun boek, maar met veel zinvolle inhoud!

Mild Ouderschap - Nina Mouton

Van dit boek had ik hoge verwachtingen, maar ik vond het inhoudelijk heel erg vrijblijvend. Ik ben geen pedagoog, alleen een ervaringsexpert, en toch haalde ik weinig nieuws uit "Mild Ouderschap". Een eerder oppervlakkige opmerking: ook de vormgeving in rood en groen vind ik niet zo heel geslaagd.

Diep Werk - Cal Newport

Kelly en Anouck van Werk & Leven hebben het vaak over de Cal, dus bracht ik zijn bestseller een tijdje terug eens mee van de bib. Een boek dat gaat over focus en concentratie en het (nadelige) effect van multitasken daarop. Heel interessant, maar laat ons zeggen dat mijn Deep Work-spier nog wel wat fitness kan gebruiken 😁 (zelfs na het lezen van dit boek)

Noord - Sien Volders

Debuutroman van de vrouw van Lieven Scheire en het laatste boek dat we lazen met de leesclub, voor de eerste lockdown samenkomen bij Bar Stan onmogelijk maakte 😔 Alweer een boek over eenzaamheid, dit keer in een iets noordelijkere setting. Graag gelezen, zonder meer.

De kleine prins - Antoine de Saint-Exupéry 

Nooit eerder gelezen, deze klassieker, kan je dat nu geloven? Schattig boekje, dat ik op één avond (met veel plezier) uitlas.

Oliver Twist - Charles Dickens

Nog een klassieker met een jongetje in de hoofdrol. Geen boek waar ik ooit al over dacht "ja, dat wil ik nu eens ECHT lezen", maar ik kwam het tegen in de weggeefkast in het station en tjah, hoe gaan die dingen...Dit boek las ik uit omdat het nog wel OK was qua lengte, maar je merkt dat het al lang geleden is geschreven, en daardoor voelde ik er niet echt een band mee ofzo?

De Witte - Ernest Claes

Er was precies een rode draad in 2020, want jawel: alweer een klassieker over een jongetje. Dit boek kwam ons huis binnen op initiatief van mijn man. Omdat dit boek exact 100 jaar geleden werd geschreven (en we toch niet veel beters te doen hadden, laat ons eerlijk zijn) vond hij het een goed moment om deze klassieker eens te lezen. 

De setting van het boek voelde heel vertrouwd aan (ik groeide op in de buurt van Zichem, waardoor ik alle locaties ook echt voor me kon zien), en het taalgebruik is heel vermakelijk. Of we hier thuis af en toe verwijzen naar onze kinderen met het woord "belhamel" sinds we "De Witte" lazen? Zou kunnen 😏

Normale mensen - Sally Rooney

Dit was een boek waarvan ik de hype niet zo snapte. OK, tof om eens een roman te lezen die een wat realistischer beeld schetst van hoe een relatie tot stand komt (met de nodige twijfels en drama, eerder dan "jongen ontmoet meisje, ze worden op slag verliefd en blijven de rest van hun leven elke dag met hartjes in de ogen naar elkaar kijken"). Maar ik vond de hoofdpersonages in kwestie eerder aan de irritante kant. En eenmaal ik dat gevoel heb, kan ik me daar als lezer moeilijk over zetten.

Lam - Hannelore Bedert

Lucia is zes wanneer haar moeder een winkel binnenstapt en niet meer naar buiten komt. Niemand weet waar ze heen is, niemand beantwoordt welke vraag dan ook. De verdwijning zorgt voor een oorverdovende stilte in huis en de afwezigheid van haar moeder trekt een donkere streep door het leven van zowel Lucia als haar vader. De eenzaamheid thuis en op school, het verlangen naar een moederfiguur en de onmacht van haar vader drijven Lucia als jonge vrouw uiteindelijk het dorp uit.

Meer dan tien jaar later leidt Lucia een chaotisch leven in de stad, het verleden lijkt begraven en vergeten. Tot ze telefoon krijgt. Het lijk van haar vader is gevonden. Tegen haar zin keert Lucia terug naar het dorp dat ze ooit bewust de rug toekeerde, terug naar het ouderlijk huis, waar ze terechtkomt in haar vaders best bewaarde geheim. 

Ik las dit boek in april of mei en weet er nog bitter weinig van. Alleen de beklemmende sfeer, die is blijven hangen. 

• Dit boek deed me denken aan: "Het smelt" van Lize Spit, qua vibes dan vooral (zal waarschijnlijk aan de setting van dat oervlaamse dorp liggen)

De kunst van het ongelukkig zijn - Dirk De Wachter

Boek dat helemaal paste bij het voorbije jaar. Eerder dan een verhaal met een begin en een einde is dit boek een verzameling van losse bedenkingen. Maar wel een hele mooie. Alleen al om te ontdekken wat de definitie van de term 'vermosselen' is, moet je dit boek lezen!

“Het is de ethische plicht van de gelukkige mens, die uit een warm nest komt en graag wordt gezien en het goed heeft, zoals ik, om de lastigheid van de wereld te zien en er iets mee te doen.”

 

Het wonderlijke verhaal van de man die van India naar Zweden fietste voor de liefde - Per J. Andersson

Een vriendin van me (hallo, A-S! 👋) verwees tijdens onze jaren op de middelbare school vaak naar mij als "onze 18de eeuwse romantische ziel", en guess what: sommige dingen veranderen niet. 

Dit waargebeurde verhaal over een Indiase straatkunstenaar die op de fiets de halve wereld doorkruist om de Zweedse toeriste waar hij verliefd op werd terug te vinden heeft mijn hart verwarmd in een periode waarin dat heel erg nodig was. Als jij denkt dat je daar ook wat warmte kan gebruiken: lezen, die handel!

Maus - Art Spiegelman

Van dit boek had ik nog nooit gehoord, tot ik tv-maker Arnout Hauben erover hoorde vertellen in de boeken-podcast "Gebladerte". 

"Maus" is een graphic novel over de holocaust, en wordt verteld vanuit het perspectief van de vader van de auteur. Ook de soms moeilijke verhouding tussen vader en zoon komt tussen de regels door aan bos. De Joden in het verhaal worden getekend als muizen, de nazi's als katten.

Het is geen recent boek: "Maus" is gepubliceerd in 1986, mijn geboortejaar. Maar zo voelt het niet wanneer je het leest. Nog steeds relevant en actueel.

Tussen de wereld en mij - Ta-Nehisi Coates

De podcast van Tom De Cock waar ik hierboven naar verwees bracht nog wel meer interessante lectuur op mijn pad. Na het beluisteren van de aflevering met Dalilla Hermans nam ik dit en het boek hieronder mee uit de bibliotheek.

"Tussen de wereld en mij" is een lange brief die Ta-Nehisi Coates schrijft aan zijn vijftienjarige zoon, waarin hij beschrijft hoe het is om als zwarte jongen op te groeien in Amerika. Een Amerika dat zichzelf voorhoudt dat raciale tegenstellingen tot het verleden behoren, maar aanhoudende gewelddadige incidenten tegen zwarte bevolkingsgroepen laten een andere werkelijkheid zien. Yep, ook in 2020, 5 jaar na het verschijnen van dit boek. Black Lives Matter gezien door de ogen van een vader. Boeiend, graag gelezen.

"Het spijt me dat ik je niet kan zeggen dat het allemaal goed komt. Het spijt me dat ik je niet kan redden - maar heel erg spijten doet het me niet. Want een deel van mij denkt dat het juist je kwetsbaarheid is die je beter de zin van het leven zal doen inzien (...) Ik zou jou niet hun leven willen laten leiden. Je bent geboren in een ras waarin de wind je altijd in je gezicht blaast en de honden je altijd op de hielen zitten. In meer of mindere mate geldt dit voor alle leven. Alleen kun jij niet doen alsof je er geen besef van hebt."

Het huis in Kreis Pinneberg - Rhidian Brook

Hamburg, 1946. In de nasleep van de Tweede Wereldoorlog proberen duizenden mensen te overleven te midden van het puin, veelal dakloos, veelal getraumatiseerd. De Britse kapitein Lewis is verantwoordelijk voor de wederopbouw van de verwoeste stad en het denazificeren van de gebroken bevolking. Hij wordt gestationeerd in een groot huis aan de rand van de stad, waar zijn rouwende vrouw Rachael en zijn enige overlevende zoon Edmund zich bij hem zullen voegen na jaren van hem gescheiden te zijn geweest. 

Lewis kan het echter niet over zijn hart verkrijgen om de bewoners, een Duitse weduwnaar en diens beschadigde dochter op straat te zetten en neemt een curieuze beslissing: hij besluit het huis met het Duitse gezin te delen. Tegen deze gespannen en claustrofobische achtergrond gaan de leden van beide gezinnen ieder voor zich een persoonlijk gevecht aan met hun eigen ware aard en maken vijandelijkheid en verdriet geleidelijk plaats voor passie en verraad.

Ik vind het echt tof om met romans bepaalde gaten of blinde vlekken in mijn kennis van wereldgebeurtenissen op te vullen, en daarom ben ik een sucker voor dit soort boeken. Het boek leest als een film (die er blijkbaar ook is sinds 2019)

Het Rosie Resultaat - Graeme Simsion

Boek 3 in de reeks over de autistische professor en cocktail-expert Don Tillman. In dit boek gaat de zoon die hij heeft met zijn geliefde Rosie bijna naar de middelbare school en dat loopt allemaal niet van een leien dakje, want zoonlief is net als zijn vader een buitenbeentje. 

Ik vind dit altijd fijne boeken om af en toe te lezen: ontspannend, grappig en toch niet té cliche. 

Wow, No Thank You - Samantha Irby 

Volgens mij het boek waarmee ik het meest heb moeten lachen het afgelopen jaar. 

"Wow, No Thank You" is een bundel van essays waarin Samantha Irby het heeft over de dingen die spelen in een (vrouwen)leven: van agressieve menstruatiecycli en kaka-incidentjes tot samenleven met katten en pluskinderen. Zo grappig, zo vulgair, zo eerlijk!

"Loving yourself is a full-time job with shitty benefits. I'm calling in sick"

Belgravia - Julian Fellowes

Boek van de man achter de tv-serie "Downton Abbey" (waar ik echt dol op ben!) waar ik met torenhoge verwachtingen aan begon. Maar het kon me niet bekoren. Scenario's schrijven is blijkbaar toch niet hetzelfde als een roman.

Als laatste het hart - Margaret Atwood

"The Handmaids Tale" is één van de boeken die de afgelopen jaren een verpletterende indruk op me maakte, en dus wilde ik graag ook eens iets anders van deze auteur lezen. Maar dit boek was...raar. Ik weet nog altijd niet goed waar het over ging, en wat ik er precies van moet vinden.

Wat behouden blijft - Wallace Stegner

Ten tijde van de Grote Depressie ontmoeten twee jonge stellen elkaar voor het eerst. Charity en Sally zijn in verwachting, Sid en Larry werken beiden aan de faculteit Engels van de Universiteit van Wisconsin. Een levenslange vriendschap is geboren. Bijna vier decennia lang delen de echtparen lief en leed.

In "Wat behouden blijft" zit veel schoonheid en mooie zinnen, maar het is wel een boek waar je voor in de stemming moet zijn. Ik weet niet of ik dat was toen ik het las, want ik vond het bij momenten ook een irritant traag boek.

"Ik geloof dat de meeste mensen ergens een talent voor hebben - voor vormen, kleuren, woorden, geluiden. Overal in ons is talent aanwezig dat als aanmaakhout op een lucifer ligt te wachten, maar sommige mensen, even getalenteerd als anderen, hebben minder geluk. Het lot laat nooit een lucifer op hen vallen. Het is niet de juiste tijd, of ze hebben een slechte gezondheid, of weinig energie. Of ze hebben teveel verplichtingen. Ofzoiets." 

Untamed - Glennon Doyle

Net als half vrouwelijk Vlaanderen las ik afgelopen maand "Ongetemd leven" van Glennon Doyle. Ik verwachtte een heel over the top, Amerikaans zelfhulpboek, maar werd getroffen door de oprechtheid van de auteur, die in behapbare hoofdstukken schrijft over haar worsteling met verslavingen en depressies, haar scheiding & nieuwe relatie en de opvoeding van haar kinderen. De markeerfunctie van mijn e-reader draaide overuren.

"What a terrible burden for children to bear - to know that they are the reason their mother stopped living. What a terrible burden for our daughters to bear - to know that if they become mothers, this will be their fate too. Because if we show them that being a martyr is the highest form of love, that is what they will become"

 

Harry Potter and the Goblet of Fire - J.K Rowling

Ken je de uitdrukking "een oog uit bleiten?" Die is volgens mij uitgevonden speciaal voor dit boek. Ik herlas deel 4 van de serie afgelopen winter opnieuw, en hoewel ik nog perfect wist wat er zou gebeuren had ik het WEER vlaggen..

Voor wie nog nooit een Harry Potter heeft gelezen: NEGEER ALLE TIPS HIERBOVEN EN BEGIN VANDAAG NOG IN DEEL 1, OKE?!

------------

Zoals steeds: heel benieuwd naar wat anderen lezen. Welk boek vond jij recent de max, en waar blijf ik beter ver van weg? 

Laat het me weten in de comments of op Instagram.

Ik dacht: ik schrijf nog eens iets over boeken

29 boeken. Dat was de eindstand waarop ik leesgewijs afklokte in 2014. Dat weet ik, omdat ik sinds een tijdje op Pinterest zit en zulke dingen daar minutieus op kan bijhouden. Om beter te onthouden hoeveel en wat ik dit jaar allemaal had gelezen, maakte ik daar speciaal dit bord voor aan.

Lezen is voor mij geen wedstrijd, dus het maakt op zich niet uit of er nu 2 of 20 boeken op dat bord staan. Ook geen enkel idee trouwens hoe het zit met mijn gemiddelde, vergeleken met andere jaren. Couldn't care less. Statistiek is toch nooit mijn sterkste vak geweest.

Maar wat heb ik nu precies gelezen het afgelopen jaar, en was het ook allemaal even goed? Kijk, dat vind ik persoonlijk dan weer wel een relevante vraag! Daarom ga ik in deze post nog even op zoek naar mijn innerlijke recensent, en strooi ik met sterren dat het een lieve lust is. Gewoon, omdat het kan!

5 sterren / Oftewel: elke dag die voorbij gaat zonder dat je dit boek hebt gelezen is een verloren dag:

"Millenium 1-2-3" - Stieg Larsson

Ik ben niet bepaald een 'early adaptor', en al helemaal niet wanneer het op boeken aankomt. Vaak ben ik ook een beetje sceptisch tegenover boeken die je volgens de hele wereld zeker moet lezen. Vooral niet als die boeken dan ook nog eens thrillers zijn, want dat is echt mijn genre niet.

Maar in dit geval moet ik schoorvoetend toegeven dat de hele wereld het bij het rechte eind had. 3 weken lang werd ik compleet meegezogen in de wereld van Mikael Blomkvist en Lisbeth Salander, die ik me nu nog altijd probleemloos voor de geest kan halen. Dat is alleen weggelegd voor grootse boeken.

4 sterren / Oftewel: dit zijn boeken waarmee 2015 gegarandeerd een goed leesjaar wordt, moest je ze nog niet hebben gelezen:

"De boekendief" - Markus Zusak

Mooie zinnen, prachtig verhaal, origineel vertelstandpunt. Bonuspunten omdat het zich afspeelt in Nazi-Duitsland. Ook de film vond ik best genietbaar.

"En uit de bergen kwam de echo" - Khaled Hosseini

Hosseini kon de hooggespannen verwachtingen na zijn twee vorige boeken ruimschoots inlossen. Op de trein stiekem een paar tranen weggepinkt met de laatste bladzijde.

"De eerste dag" - David Nicholls

Ook dit boek was een goede reinigingskuur voor de traankanalen. Wat een ontzettend triest en onverwacht einde!

"Alleen in Berlijn" - Hans Fallada

Over dit boek schreef ik eerder al iets. Ik heb intussen ontdekt dat de brave man destijds ook een soort vervolg op dit boek heeft geschreven. Benieuwd!

"Een goede raad" - J.K Rowling

De geestelijke moeder van Harry Potter wist opnieuw mijn hart te veroveren met haar eerste roman voor grote mensen (wat dat ook moge betekenen). Denk aan de tv-serie "Met Man en Macht", overgoten met een vleugje "Little Britain"

"Een vrouw in Berlijn" - Anoniem

Waarschijnlijk het oudste boek uit deze lijst, waarin een anonieme Berlijnse vertelt over de laatste dagen en de nasleep van de Tweede Wereldoorlog in de Duitse hoofdstad. De schrijfster is meer een ooggetuige dan een echte auteur, maar het boek leest als een trein.

3 sterren / Oftewel: drapeer dit boek als een warm dekentje op je schoot, en geniet:

"De witte tijger" - Aravind Adiga

Grappige, maar ook een beetje een lugubere roman over India en haar absurde kantjes

"Vele hemels boven de zevende" - Griet Op de Beeck

Verschillende vertelstandpunten die toch naadloos en mooi op elkaar aansluiten. Goed gedaan, Griet!

"Stasiland" - Anna Funder en "De dag dat de DDR mijn moeder meenam" - Katrin Behr

Ook over deze twee boeken mijmerde ik al een stuk weg in een eerdere blogpost. Tja, Koude Oorlog he mannen!

"Schitterende ruïnes" - Jess Walter

Ons laatste leesclubboek van het jaar. Volgens De Morgen één van de toppers van 2014, dus de verwachtingen waren hooggespannen. Speciaal boek door de vele vertelstandpunten en de grote sprongen in tijd, maar ook een beetje...experimenteel. Maar ik heb me zeker niet verveeld toen ik het las.

"Ik ben niet bang" - Niccolo Ammaniti

Opnieuw een leesclubselectie, die me bij momenten aan mijn stoel of bed gekluisterd hield, zo spannend. Denk Dutroux, maar dan in het Italië van de jaren '70.

"Kies" - Wouter Deprez

Wouter Deprez over de kunst en de stress van het kiezen. "Mannen die gezichtscrème smeren, capituleren" (ofzoiets)

"Franse kinderen gooien niet met eten" - Pamela Druckerman

Ah, Parijs! De stad van de liefde, de romantiek, het notoir onvriendelijke horecapersoneel en de onverschilligheid! Journaliste Pamela Druckerman doet haar best om 3 kinderen groot te brengen in de lichtstad, en zet en passant een boom op over opvoeden op z'n Frans met dit boek. Leuke en interessante lectuur voor aanstaande ouders boordevol goede voornemens (haha)

"Bruce" - Peter Ames Carlin

Alleen lezen als je ECHT ECHT wil weten of die charismatische Bruce Springsteen nu ook echt zo'n sympathieke knul is. Ik zal het einde al maar verklappen: niet altijd, zo blijkt (hé, Bruce is ook maar een mens)

"14 jaar onschuldig in een Belgische gevangenis" - Douglas De Coninck

Een boek over onrecht en de mallemolen die de Belgische justitie toch wel is. Jammer genoeg: geen fictie.

"Congé Payé" - Jan Raymaekers

Leuk bladerboek met fijn fotomateriaal, om alweer smachtend uit te kijken naar die volgende vakantie.

"Blogboek" - Kelly Deriemaeker

Vakliteratuur, maar dan van de interessante soort. Graag gelezen door de mooie vormgeving en de vele praktische tips.

2 sterren / Oftewel: aangenaam tijdverdrijf, maar ook niet meer dan dat: 

"Cassandra" - Dorothy Baker

Het eerste boek dat we lazen met de leesclub waar ik me de voorbije zomer bij aansloot, zorgde al meteen voor een avond vol pittige discussies. Over één ding waren we het wel eens: een hoofdpersonage dat zo irritant is dat ze bijna echt het bloed van onder je nagels vandaan haalt, is een goed hoofdpersonage!

"After the wall" - Jana Hensel

Gekocht in Berlijn, maar er is me weinig over bijgebleven. Dat is meestal geen goed teken, bij boeken.

"Waarom je moeder en ik bijna altijd een kamerjas dragen" - Wouter Deprez

Kudos voor de hilarische titel, en best mooi geschreven ook. Maar opnieuw: weinig memorabel. Ach, voor dat uurtje...(het is een dun boek)

"Expo '58" - Jonathan Coe

Veel minder goed dan ik op basis van de cover en korte inhoud had verwacht. Gemiste kans, Coe!

"In tijden van afnemend licht" - Eugen Ruge

"Hoera, een boek over Duitsland tijdens de Koude Oorlog!", dacht ik toen ik dit boek mee naar huis nam. Wrong. Teveel zijsprongen naar Mexico, Griekenland en weet ik veel waar nog meer.

"Grote liefdes in de Grote Oorlog" - Frieda Joris 

Oh jawel, alweer een boek dat meesurft op de buzz rond de 100ste verjaardag van de Eerste Wereldoorlog. Gelukkig wel een romantisch boek, waarin een paar straffe madammen de hoofdrol spelen. Dat scheelt.



1 ster / Oftewel: je had beter een tijdschrift gekocht, een film gehuurd of nog wat langer op internet gesurfd:

"Gaudi in Manhattan" - Carlos Ruiz Zafon

Kortste boek ooit. Nochtans van de hand van één van mijn favoriete auteurs. Wat de teleurstelling niet minder groot maakte.

"Verder weg" - Jonathan Franzen

Het enige boek van de bejubelde auteur dat op het moment van mijn bibbezoek in de rekken stond was niet zo'n winner. "Verder weg" is een bundel bizarre kortverhalen, zonder echte rode draad. Misschien niet zo'n slimme keuze van mij bij wijze van eerste kennismaking, ik geef het toe. Ik ben sindsdien ook niet meer geen kijken of bijvoorbeeld "Vrijheid" alweer is teruggebracht in de bibliotheek. Mis ik een fundamentele leeservaring als ik de heer Franzen verder negeer?

Wat er verder nog zoals ligt te wachten om gelezen te worden, hoor ik u denken? De laatste van Markus Zusak, alweer een mamaboek én "The fault in our stars", voor de volgende leesclubmeeting. Verliefde tieners met kanker gemixt met zwangerschapshormonen, dat moet wel een topcombinatie worden! Ik zal de zakdoeken al maar klaarleggen, zeker?

#10bookschallenge: 10 boeken die zijn blijven hangen

Hebben jullie dat ook gezien? De afgelopen weken posten verschillende van mijn virtuele vrienden een lijstje met 10 boeken op sociale media. 10 boeken die hen hebben gevormd, veranderd of gewoon aan hun lijf zijn blijven kleven.

Een toffe denkoefening leek me dat. Helaas ben ik blijkbaar niet zo'n popi jopi op het internet, want ik werd DOOR NIEMAND genomineerd om mijn lijstje met de wereld te delen (snif).

Gelukkig is een blog een mooi forum voor mensen om wiens mening eigenlijk niemand heeft gevraagd, haha! Dus of jullie het nu willen weten of niet: hierbij de 10 boeken die ik in mijn #10bookschallenge gezet zou hebben, moest iemand ernaar gevraagd hebben:

1) Matilda - Roald Dahl

De eerste keer dat ik als kind besefte dat lezen meer inhield dan lettertjes, woorden en zinnen maken in je hoofd. Want die lettertjes, woorden en zinnen vormen soms een echt verhaal. En dat verhaal, dat kan je er in je hoofd zo serieus of zo gek laten uitzien als je zelf wilt. Lezen neemt je mee op reis doorheen een oneindige variatie aan plaatsen, met een bont gezelschap aan personages. De slimme Matilda uit het boek van Roald Dahl was zo'n personage om naar op te kijken.

2) Voorbij de regenboog - Paul Kustermans

Het boek dat ik wellicht het vaakst geleend heb in de bibliotheek. Ik denk niet dat ik overdrijf als ik zeg dat ik het zeker 10 keer heb gelezen. Een prachtig verhaal over een waanzinnig romantische tienerliefde, dat zich afspeelt tegen de achtergrond van mijn favoriete historische periode: de Middeleeuwen. Voorbij de regenboog is een ondergewaardeerd jeugdboek van eigen bodem!

3) Lelieblank, scharlakenrood - Michel Faber

We schrijven Frankrijk, zomer 2005, de tweede vakantie met mijn lief. In de streek rond de Mont Ventoux hingen we een dikke week lang de toerist uit. Vraag me alleen niet om herinneringen op te halen aan de plaatsen die we er bezocht hebben. Want wat me vooral zal bijblijven aan die vakantie, zijn herinneringen aan hoeren en aan een machtsgeile parfumfabrikant. Herinneringen aan tochtige straten, stinkende riolen en statige huizen in het Victoriaanse Londen. Een reis in een reis, als het ware. Dit lijvige boek van Michel Faber is een dikke (letterlijk en figuurlijk) aanrader voor al wie zich even helemaal wil verliezen in een verhaal.

4) Harry Potter 1 tot 7 - J.K Rowling

Oh J.K, wat deed je mij toch aan! Maandenlang smachten naar nieuwe avonturen van Harry en co, die steevast verschenen rond de periode dat er eigenlijk gestudeerd moest worden voor de kerstexamens. Nachtenlang dromen over Ron en Hermelien, alsof ze mijn beste vrienden waren. En tenslotte zoveel lezers massaal op het verkeerde been zetten, door van de überslechterik in je laatste boek een echte held te maken. Petje af voor zoveel vindingrijkheid, J.K!

5) Het achterhuis - Anne Frank

Een boek dat de alledaagse realiteit van de Tweede Wereldoorlog pijnlijk dichtbij brengt. Ik weet niet of ze dit nog lezen op de middelbare school, maar eigenlijk zou dit boek verplicht in alle eindtermen moeten staan, vind ik...

6) In Europa - Geert Mak

Nog nooit was een reis door Europa en onze recente geschiedenis zo productief en leerrijk als bij dit boek. Meteen ook het boek dat me 2 jaar geleden deed beseffen dat non-fictie lezen niet persé tijdverspilling hoeft te zijn.

7) De stad der blinden - José Saramago

Wat ik heerlijk vind aan boeken is dat bepaalde settings en situaties, hoe onrealistisch en ver verwijderd van de eigen realiteit ook, zo belachelijk meeslepend kunnen zijn. De stad der blinden is zo'n boek. Het uitgangspunt van het verhaal ("hoe zou een wereld waarin bijna iedereen blind is eruit zien?") ruikt behoorlijk naar science fiction, maar in combinatie met het tegen het licht houden van de menselijke psyche werkte dat voor mij wel. Ik ben trouwens nog altijd een beetje boos op de idioot die het nodig vond om mij op de trein te vertellen hoe het boek zou eindigen (true story!)

8) De ontdekking van de hemel - Harry Mulisch

Taalkundig sterk, en qua verhaallijnen een beetje een verwarrend en raar boek. Maar het is me wel altijd bijgebleven, al kan ik niet goed uitleggen waarom.

9) De kerkhof der vergeten boeken reeks - Carlos Ruiz Zafon

Enorm sfeervolle romans, die zich afspelen in het Barcelona van de jaren '30, ten tijde van het Francoregime. Mijn nachtkastje is al afgestoft voor het vierde en laatste deel! (OK, dat laatste is gelogen. Laat ons het erop houden dat ik er gewoon enorm naar uitkijk)

10) De vliegeraar - Khaled Hosseini

Het eerste boek dat ik las van Khaled Hosseini, maar eigenlijk vond ik al zijn boeken tot nu toe erg goed. Lezen is ook bijleren, en dankzij zijn boeken heb ik het idee dat ik me toch een beeld kan vormen van Afghanistan,  een land waar ik daarvoor niets over wist...

En jullie, lieve lezers? Welke boeken zouden jullie in dit lijstje zetten? Feel free to share, altijd leuk om inspiratie op te doen!

Dankbaar #4 - stilstaan bij de zomer

Eens knipperen met je ogen, en die langverwachte zomervakantie is ineens al voor driekwart voorbij. Niet te geloven eigenlijk, voor een periode die vroeger eindeloos leek te duren. Raar ook als je weet dat ik deze zomer de hele tijd heb gewerkt. De heer des huizes en ik gaan in september pas op reis, naar Amerika! Heel veel zin in, en daarom vind ik het stiekem ook niet zo erg dat de zomer zo snel aan ons voorbij trekt.

De voorbije weken vierde ik daarom zo goed en zo kwaad als dat gaat vakantie in eigen land. Soms onder de stralende zon, soms in de gietende regen. Maar alles samen had ik heel veel redenen om dankbaar te zijn. En wel hierom:

* Een blij weerzien met de wei van Werchter, met vrienden en familie en met een aantal muzikale favorieten (vooral genoten van Eels en Jack Johnson). De dag nadien wel zo stijf als een hark, jongens toch!

* Twee superleuke trouwfeesten. Met mooie bruiden en bruidegommen. Met de nodige tranen.  En met veel uren op de dansvloer!

* 2 ingrediënten die de dag na zo'n trouwfeest iets meer draagbaar maakten: McDonalds en de Backstreet Boys!

 * Terug in gang (hehe) geschoten met de werken in ons huis, dat elke dag mooier wordt

* Nog eens een wedstrijd winnen, en daardoor het sfeervolle M-idzomerfestival in Leuven (met solo-act van Bent Van Looy, enkele dagen voor zijn papa-aankondiging op Twitter) kunnen uitchecken. Merci, Radio 1!

* Tijd genoeg hebben om boeken te lezen. Ook dankbaar voor Lisbeth Salander, waarmee Stieg Larsson naar mijn bescheiden mening het meest geniale vrouwelijke hoofdpersonage in de geschiedenis van de literatuur heeft weten te creëren. Genoten dus van 4 spannende weken in het gezelschap van de bijna 1800 pagina's uit de Millenium-trilogie.

*  Zomer wil ook zeggen tijd om af en toe een film te kijken, iets waar ik anders niet zo vaak toe kom als ik eigenlijk zou willen. Zo was ik vorige maand bijzonder onder de indruk van "Good will hunting". Geen idee waarom ik die film nooit eerder had bekeken. Ik was dan ook bijzonder ontroerd door volgende foto, die ik gisteren tegenkwam op het wereldwijde web:

Dankbaar dus voor mooie acteerprestaties. En voor de eerlijkheid en openheid van Robin Williams over zijn psychische problemen, verslavingen en depressies. Ik kan alleen maar hopen dat de gedachte dat ze niet alleen zijn, sommige mensen in mijn omgeving de troost en steun kan geven die ze nodig hebben...

Leesvoer #2: Back in the DDR

Normaal gesproken ben ik nogal een fictielezer. Romans van binnen- of buitenlandse auteurs, moeilijk of iets toegankelijker, dik of dun: het passeert hier allemaal wel eens de revue.

In tijden van lezen op tablets en e-readers deed ik onlangs iets nostalgisch: ik maakte me lid van de bibliotheek in de provinciestad waar we 3 jaar geleden zijn komen wonen. Als kind en zelfs als puber was ik een echte bibliotheekfan. Ik hield ervan om zo vaak mogelijk tussen de rekken te snuffelen, op zoek naar nieuw leesvoer. Een gewoonte die tijdens mijn periode als kotstudent een beetje in onmin is geraakt. Moge de literatuurgoden het mij vergeven...

Maar nu is deze afvallige bib-bezoekster dus helemaal terug van weggeweest! Tijdens mijn laatste ronde langs de boekenrekken stootte ik op deze 2 exemplaren:

Beide boeken vond ik terug toen ik op zoek was naar een reisgids voor een midweek Berlijn, later dit voorjaar. Het zal de derde keer in 18 maanden tijd zijn dat ik een bezoek breng aan de Duitse hoofdstad. Een van de redenen waarom ik zo verslingerd ben aan Berlijn, is omdat alles in de stad geschiedenis lijkt uit te ademen. Het was als het ware het epicentrum van de 20ste eeuw. Berlijn was het machtsbastion van de nazi's, en de stad waar Hitler ten onder ging en uiteindelijk zelfmoord pleegde. Nog later werd de Koude Oorlog er voor veel mensen dagelijkse realiteit, toen de stad 28 jaar lang in twee werd verdeeld door de Berlijnse Muur. De geschiedenis hangt als het ware als een aura boven de stad, en maakt dat Berlijn veel meer is dan alleen maar een hippe metropool...

Maar over die recente geschiedenis van Europa in het algemeen en Berlijn in het bijzonder heb ik op school nooit veel geleerd. Of het is in ieder geval toch niet blijven hangen. Door deze 2 boeken te lezen heb ik geprobeerd om die gaten in mijn algemene kennis een beetje op te vullen.

"De dag waarop de DDR mijn moeder meenam" is het persoonlijk relaas van de Oost-Duitse Katrin Behr. In de jaren '70 brengt zij haar jeugd door in opvangtehuizen en pleeggezinnen, terwijl haar moeder - wegens staatsgevaarlijk - door de Stasi gevangen wordt gehouden. De staat dwingt Katrins moeder uiteindelijk om haar dochter af te staan voor adoptie. Ze komt terecht bij een regimegezind gezin, dat haar moet opvoeden tot een socialistische modelburger. Pas veel later, na de val van de Muur, komt ze erachter dat diezelfde maatschappij, waarvan ze de basisprincipes met de paplepel heeft meegekregen, aan de basis ligt van haar uiteengescheurde familie. Het boek is niet altijd even vlot geschreven en had wat mij betreft een pak korter gemogen. Maar het geeft wel een goed beeld van het dagelijks leven in de DDR in het algemeen, en de praktijk van gedwongen adopties in het bijzonder. Katrin Behr zelf, die vat het als volgt samen:

"Onder dwang geadopteerde kinderen, die vaak al op zeer jonge leeftijd bij hun ouders zijn weggehaald, zijn de jongste slachtoffers van de DDR. Ze waren te klein om zichzelf te verdedigen, overgeleverd aan de beslissingen en besluiten van volwassenen. En tot op heden ondervinden ze de gevolgen aan den lijve. (...) Niet alle slachtoffers van de dictatuur hebben dezelfde status binnen het collectief bewustzijn."

"Stasiland" zoomt dan weer in op 1 bepaald aspect van de DDR. Maar wel eentje dat tot de verbeelding spreekt. De Stasi of Staatssicherheit was de geheime dienst van de Duitste Democratische Republiek, en volgens kenners één van de meest efficiënte inlichtingendiensten uit de wereldgeschiedenis. De cijfers spreken elkaar tegen, maar algemeen wordt aangenomen dat tijdens de hoogdagen van het regime 1 op de 50 DDR-burgers voor de Stasi werkte, officieel of als burgerinformant. Hun belangrijkste bezigheid? Politieke tegenstanders ontmaskeren en hun leven kapot maken.

Anna Funder, een Australische journaliste, zocht een aantal van die zogenaamde dissidenten op en tekende hun verhaal op. Een moeder die in het oosten woont, maar haar zieke baby moet achterlaten in een ziekenhuis in het westen. De frontman van een regimekritische muziekgroep, die letterlijk monddood gemaakt wordt. Een jong koppel, waarbij de man in verdachte omstandigheden overlijdt nadat ze een aanvraag doen om naar het westen te mogen emigreren. En een vrouw die geen carrière meer kan maken bij de overheid, omdat ze weigert om als informant aan de slag te gaan. Allemaal getuigenissen uit eerste hand, die het leven onder de Stasiterreur een stuk tastbaarder maken. Maar Funder is erin geslaagd om een evenwichtig verhaal te vertellen, waarin ze ook de andere kant van de medaille niet onderbelicht laat. Zo laat ze ook de tv-presentator van propaganda-uitzending Aktuelle Kamera aan het woord, en de geograaf die destijds in opdracht van Erich Mielke de contouren van de Berlijnse Muur uittekende.

Kortom: weer veel bijgeleerd na mijn bibbezoek. Die lidkaart was een goede investering, daar ben ik nu al zeker van!

Leesvoer #1: "Alleen in Berlijn" - Hans Fallada

"Ooit heeft dit paar, Otto en Anna Quangel, geleefd. Hun protest is op dovemansoren gestuit, blijkbaar hebben ze voor niets hun leven gegeven voor een hopeloze strijd. Maar misschien toch niet helemaal hopeloos? Misschien toch niet helemaal voor niets? Ik, de auteur van een roman die nog geschreven moet worden, hoop dat hun strijd, hun lijden, hun dood niet helemaal voor niets zijn geweest."

Hans Fallada - auteur "Jeder stirbt für sich allein" (vertaald als "Alleen in Berlijn")

Het kan niet anders of het gerechtelijk dossier van het arbeidersechtpaar Otto en Elise Hampel moet Hans Fallada mateloos geïntrigeerd hebben. De Duitse auteur krijgt het amper 90 pagina's tellende document in handen in 1946, kort na het einde van de oorlog. Hij ziet er meteen stof in voor een roman. Al na enkele weken levert hij het manuscript in voor wat één van de eerste anti-naziboeken na het einde van de Tweede Wereldoorlog zal worden. Kort daarna sterft hij, aan de gevolgen van een getroebleerd leven, verslaafd aan alcohol en morfine.

"Alleen in Berlijn" is gebaseerd op waargebeurde feiten, en vertelt het verhaal van de veertiger Otto en zijn vrouw Anna. Twee brave burgers, die niet bijzonder politiek geëngageerd zijn, maar die de Führer desondanks wel een warm hart toedragen. Dat verandert wanneer hun enige zoon sneuvelt aan het front in Frankrijk, en de zinloosheid van de oorlog pas ten volle tot hen doordringt. Als kleine daad van verzet beginnen ze in heel Berlijn met het verspreiden van kaarten en brieven met anti-Hitlerslogans, die ze achterlaten op trappen en vensterbanken van appartementsgebouwen. Een actie waarmee ze de bevolking hopen wakker te schudden.

Berlijn is een vat vol historische verhalen, en dit boek zoomt in op een bijzondere episode: de beleving van de eerste oorlogsjaren bij de gewone man en vrouw in de straat. Algemeen wordt aangenomen dat het Derde Rijk tijdens die periode bevolkt werd door 3 soorten mensen: partijleden- en aanhangers, verzetshelden en meelopers. Dit boek toont aan dat er ook nog een vierde categorie bestond: burgers die wel dapper genoeg waren om met kleine daden van verzet de goed geoliede machine die het naziregime was, te verstoren. Een kanttekening bij de geschiedenis dus, maar wel een hele interessante, vind ik.

Maar vergis je niet: de Gestapo was onverbiddelijk voor zulke 'verraders'. De lotgevallen van het echtpaar Quangel, die Hans Fallada beeldend beschrijft, zijn mensonterend en bezorgen de lezer koude rillingen. Maar minstens even treffend zijn de nevenpersonages die de auteur schetst in het boek. Hun functie is belangrijker dan op het eerste zicht lijkt: ze laten je voelen hoe het moet geweest zijn om begin jaren '40 in Berlijn te wonen. Het klimaat van angst dat er destijds heerste, het gevoel constant en door iedereen bespioneerd, betrapt of verraden te kunnen worden: het liet me na de laatste pagina achter met een onaangenaam gevoel...

Het gerucht doet de ronde dat de mensen achter "Good bye Lenin!" plannen hebben om het boek te verfilmen. Met zo'n onwaarschijnlijk en pakkend verhaal kan dat alleen maar goede cinema worden.