Waarom ik zelfstandige in bijberoep word

“Er hangt precies iets in de lucht. Je bent al de 6de die ik deze week zie die langskomt om alles te regelen om zelfstandige in bijberoep te worden. Misschien door die corona, omdat mensen ineens meer tijd hebben om na te denken?”

Het is maandagochtend 5 oktober, en ik bevind me voor de eerste keer in mijn leven in een boekhoudkantoor. Van achter plexiglas goochelt de man aan de overkant met woorden waar ik me wel vaag iets bij kan voorstellen, maar die ik niet écht helder zou kunnen uitleggen als ze een geweer tegen mijn hoofd zouden houden. Btw-vrijstelling. Kwartaalaangifte. Beroepskosten. NACEBEL-codes.

Buiten miezert het onophoudelijk, zoals het in mijn gedachten al weken lijkt te doen. Maar er is muntthee met een koekje. De boekhouder is vriendelijk en beantwoordt geduldig mijn duizenden vragen, die ik de afgelopen weken heb verzameld in mijn bullet journal. “Side Hustle”, heb ik bovenaan de pagina geschreven. Op de achtergrond hoor ik dat de radio iets van Intergalactic Lovers speelt.

“Ik ga dit ECHT doen”, is het enige wat ik kan denken. Een uurtje later sta ik buiten, papier met KBO-nummer in de hand.

Geen natural born entrepreneur

Zeggen dat het een lang gekoesterde droom was om ondernemer te worden, zou zwaar overdreven zijn. Met 2 ouders die zelfstandig zijn/waren heb ik ook de minder leuke kanten van dichtbij meegemaakt. Toch ging ik niet meteen van bij de start van mijn loopbaan vol voor zekerheid en standvastigheid. Na mijn studies communicatiewetenschappen en journalistiek werkte ik als jonge twintiger eerst 2 jaar op de nieuwsredactie van een regionale televisieomroep, waar ik de dagcontracten op interimbasis aan elkaar reeg. Ik hield daar netto 70 euro per gewerkte dag aan over (ook op weekenddagen, en die waren talrijk). Geen betaald verlof, geen ziektedagen, geen maaltijdcheques.

Toch heb ik daar lang niet wakker van gelegen. Ik had fantastische collega’s, ontdekte alle hoeken en kanten van de regio Kempen en Mechelen en werd betaald voor wat ik het allerliefste deed: schrijven en verhalen vertellen. Ik leerde superveel interessante mensen kennen, mocht muzikale en andere helden interviewen en werd een kei in deadlines halen. Dat mijn inzet en het aantal uren dat ik klopte zich niet rechtstreeks vertaalde op mijn bankrekening, kon me op dat moment worst wezen.

Maar in de 6 jaar die volgden kocht ik een huis, trouwde ik en zette ik 2 dochters op de wereld, waardoor die bovengenoemde zekerheid en standvastigheid toch net iets belangrijker werden. Enter de vaste jobs, eerst bij mijn vorige en later bij mijn huidige werkgever.

Bijberoep ≠ ontevreden over hoofdberoep

Ik kan met de hand op het hart zeggen dat ik het gevoel heb dat ik op m’n plaats zit op de job die ik nu doe. Als communicatieverantwoordelijke bij Sociare empower ik niet alleen mijn eigen organisatie en collega’s om voluit de kaart van heldere, digitale communicatie te trekken, het is ook superfijn om daarbij omringd en ondersteund te worden door een netwerk aan socioculturele organisaties, die allemaal op hun eigen manier de samenleving een beetje mooier en menselijker proberen te maken. Dat past 100% bij wie ik ben en hoe ik naar de wereld kijk.

Daarbij is er maar één ding wat er af en toe knaagt: dat ik niet zoveel schrijf als ik zelf zou willen. Dat besef daagde nog maar eens toen ik in het voorjaar van in mijn kot aan dit fijne project zat te werken. Dat dat is wat mij zot gelukkig maakt: schrijven en verhalen vertellen. Ik wil dat meer doen, en ook voor andere mensen en organisaties dan degene waar ik toevallig in vast dienstverband voor werk. Er zijn zoveel verhalen die liggen te wachten om verteld te worden, daar ben ik van overtuigd.

Stoppen met vergelijken

Ik zie rondom mij en op sociale media heel wat mensen coole dingen doen op werkvlak: radicale carrièreswitches maken, of nevenprojecten uit de grond stampen. Alsof hun dagen meer uren tellen dan de mijne. Het heeft er lang voor gezorgd dat ik me ongemakkelijk voelde. Nog altijd, soms, als ik me weer eens durf te verliezen in een wedstrijdje “vergelijken met anderen”. Zelfs nu ik de knoop heb doorgehakt om aan de slag te gaan als bijberoeper is dat het geval. Maar ik hou me voor dat er meer dan genoeg taart is voor iedereen. En denk oneindig veel keer per dag: “mijn parcours, op mijn eigen tempo”.

Een metafoor die ik niet zelf heb bedacht, besef ik nu. Ik heb “ambitieus” heel lang een vies woord gevonden. Met een bijklank van “meedogenloos”, “over lijken gaand”, “geen tijd meer hebben voor iets anders dan werken”. Iets wat ik helemaal niet associeerde met mezelf. Tot ik daarover onlangs deze quote las in een roman van Wallace Stegner:

“Ambitie is een weg, geen doel, en die weg is in wezen voor iedereen gelijk. Wat het doel ook is, de weg voert door de domeinen van motivatie, hard werken, volharding, koppigheid en veerkracht bij teleurstellingen. Als je er niet bij stilstaat, je er slechts aan overgeeft, dan wordt ambitie een zwakte; een mens kan er een machine door worden die alleen maar weet hoe hij moet voortjakkeren. Als je er wel bij stilstaat, kan zij iets anders zijn – wellicht een weg naar de sterren.”

Het is mijn ambitie om onderweg op dat parcours heel wat passanten te helpen. Met copywriting, het maken van content, of met het uitbouwen van hun communicatie. Dat doe ik vanaf vandaag met Studio TXT, mijn eenmanszaak, mijn side hustle, mijn nieuwe baby. Ik kan alvast niet wachten om die te tonen aan de wereld!

De jongen van Oxfam

"Mevrouw, mag ik u even iets vragen?"

Vrijdagnamiddag, het marktplein van mijn thuisstad. Vrijdag, mijn vier/vijfde dag. Een dag waarop het kan: impulsief op de fiets springen en richting stad rijden om alvast wat solden te gaan scoren, voor de mensenmassa's op zaterdag toestromen.

Even daarvoor had ik hem al zien staan. Een jonge twintiger, gehuld in een regenjas in een opvallende kleur. Ik probeerde gezwind de straat over te steken, om zo te ontsnappen aan het promopraatje voor één of andere grote ngo waar hij ongetwijfeld voor werkte. Dat, of een GSM-operator of een vakbond.

Maar kijk, mijn plan om ongezien weg te komen is mislukt: hij heeft me in zijn vizier. Ik blijf staan, vloek binnensmonds, maar beleefd als ik ben keer ik toch op mijn stappen terug.

"Wie is de belangrijkste vrouw in uw leven?"

Dat is zijn openingsvraag. Origineel, dat moet ik hem nageven. We keuvelen een beetje over mijn dochter, moeder, zus en oma. Wisselen daarna van gedachten. Over seksueel geweld, hier en in het zuiden, binnen relaties en in de maatschappij in het algemeen. Over het glazen plafond. Trump. De vrouwenmars die eraan zit te komen. Dingen waar ik graag over hoor praten. Dingen die mij na aan het hart liggen. Dingen waar ik meer voeling mee heb dan pakweg het gat in de ozonlaag of zielige diertjes in één of ander asiel.

Voor ik het goed en wel besef staan we een half uur te praten, de jongen van Oxfam en ik. Van gelijke rechten voor vrouwen schakelen we naadloos over op de dingen des levens. Hij vertelt me dat hij net is afgestudeerd aan een filmopleiding en graag documentaires wil maken. Dat hij mensen ronselt op straat in een gekleurde regenjas tegen een belachelijk laag loon om de huur van zijn appartement te kunnen te betalen.

Een beetje gegeneerd vraagt hij me naar mijn leeftijd. We blijken 7 jaar te schelen. Hoewel het iets is waar hijzelf duidelijk van gruwelt, hoort hij me toch nieuwsgierig uit over mijn man, kind en vaste job. Over mijn leven als...

(ja, als wat eigenlijk? Als wannabe-volwassene, die ook maar wat aanmoddert?)

"Klopt het dat als je ergens voltijds en vast werkt, je maar 20 dagen verlof hebt?" 

Jup, meestal wel 

"Fuck, da's weinig. Hoe krijgen jullie dan al jullie shit geregeld?" 

*krekelgeluiden*

"Zo elke dag braaf gaan werken voor dezelfde baas, dat is toch stom? Ben je niet bang om daardoor je passie te verliezen?" 

Nee, het leven is meer dan werken alleen. Gelukkig maar.

"Hoe, die loonfiches moet je BIJHOUDEN???? Voor de BELASTINGAANGIFTE?? Ik dacht altijd dat ons moeder ermee aan't lachen was toen ze zei dat ze die van haar allemaal had bijgehouden in een ringmap" 

Onthou één ding, lieve vriend: uw moeder heeft ALTIJD gelijk

"Wow, zo'n baby in huis...Het zal allemaal wel schoon zijn, maar toch nog niet voor mij. Is dat soms niet totale chaos?" 

Geen commentaar :)

"Maar zo in een binnenspeeltuin gaan zitten en op vakantie gaan naar Center Parcs, dat is toch megasaai?" 

Kijk, ik zal niet doen alsof ik dat leuker vind dan pakweg een avond goed doorzakken of gaan backpacken in een ver land. Je doet zo'n dingen gewoon en hebt er vrede mee. Omdat je weet dat ze voorbij gaan.

"Al die haat, op sociale media enzo, ik vind dat echt erg. Kunnen mensen niet gewoon normaal tegen elkaar doen? Zorgen dat ze elkaar beter begrijpen? Wat meer echt met elkaar babbelen, zoals wij nu doen?" 

I hear you, brother

Heerlijk jong is hij, de Oxfam-jongen. Ik benijd hem stiekem een beetje. Niet omdat hij in een lelijke regenjas in de vrieskou moet staan. Wel omdat zijn blik nog zo fris is. Zijn verontwaardiging én verwondering nog zo oprecht. Hij zal er wel komen in het leven. Misschien niet via het parcours dat hij voor zichzelf in gedachten had. Maar is dat ooit bij iemand het geval?

Als we afscheid nemen, is hij niet te beroerd om toch nog eens te vragen of ik het zie zitten om Oxfam maandelijks financieel te steunen en zo mee te bouwen aan betere rechten voor vrouwen. Hij is een taaie, blijkt nog maar eens, want hij laat zich niet afwimpelen door mijn gebruikelijke praatje over dat ik mijn geld liever spendeer aan kleinere goede doelen en persoonlijke projecten. Geheel in het thema maak ik me ervan af met het volgende cliché:

Ik moet dat eerst toch even met mijn man bespreken

Waarom ik jaloers ben op de Euromillionsman

Ik had het er al kort over in mijn vorige post: ik ben recent van werk veranderd. Mijn derde job, sinds ik de aula's en studieboeken in 2009 heb gelaten voor wat ze waren en mij op de arbeidsmarkt heb begeven. Ongeduldig trappelend om onbekende mensen en plaatsen te leren kennen. Om de theorie achter mij te laten en along the way nieuwe dingen bij te leren. Om eindelijk te worden wat ik later-als-ik-groot-ben wilde zijn (al wist ik nooit precies wat dat dan was, toen niet en nu nog steeds niet...)

Intussen is het groen achter mijn oren al een klein beetje verdwenen, en weet ik dat het perfect normaal is dat niet elke gewerkte dag een even groot succes is. Dat elke werkplek en werkgever wel zo zijn eigen rariteiten, kleine kantjes en imperfecties heeft. Maar toch, over het algemeen ben ik een contente werknemer, die met plezier haar steentje bijdraagt. Gelukkig maar, want ik doe niet mee met Euromillions zoals deze man. En dus wil dat zeggen dat ik nog wel een jaartje of 35 voor de boeg heb vooraleer ik met mijn verrimpelde kont in de zon kan gaan liggen in Benidorm of mijn schamele pensioencenten kan gaan verkwanselen op de wekelijkse bingo van de KVLV. Maar hand op het hart: ik heb daar vrede mee, echt waar.

Waar ik onze Euromillionsman dan wel om benijd? Om het feit dat hij waarschijnlijk nooit van zijn leven nog zal moeten solliciteren. CV's perfectioneren, meedoen aan belachelijke selectieproeven, wachten op telefoontjes die nooit zullen komen: het blijft hem allemaal bespaard, de gelukzak.

Ik heb er de afgelopen jaren mijn deel al wel van gehad, van bovenstaande sollicitatie-ellende. In deze post deel ik graag een paar van mijn ervaringen. Wie weet werkt het wel therapeutisch. En anders hebben jullie toch eens goed gelachen met andersmans miserie, ha!

* Een klassieker bij deze uitsteller: een interessante vacature tegenkomen en opslaan. Die vervolgens tijdelijk vergeten. Je vlak voor de deadline realiseren dat je nog moet solliciteren. Dan één van volgende scenario's volgen:

1) CV en motivatiebrief snel nog wat aanpassen en om 23u59 versturen

2) Ontdekken dat de werkgever in kwestie geen genoegen neemt met een ordinair mailtje, maar een (slecht gelay-out) sollicitatieformulier hanteert. Wat er basically gewoon op neerkomt dat je alles wat normaal in je CV en motivatiebrief staat moet copy-pasten. Heel hard vloeken, want: tijdrovend. Hierdoor net de deadline missen.

* "Binnen de week beslissen we, en dan laten we zeker iets weten". Hoe vaak ik die zin heb moeten horen na een gesprek. Om dan vervolgens zelf te moeten bellen, soms zelfs meerdere keren. 1 organisatie, die vooral draaide op studenten, spande daarbij de kroon: ik ging op gesprek in juni, daarna nam er wekenlang niemand de telefoon op. Ik kreeg uiteindelijk een afwijzigingsmail in september (!!!)

* Je doet als sollicitant de moeite om tijd vrij te maken om op gesprek te komen. Met een beetje chance mag je daarna nog meedoen aan één of andere strontvervelende opdracht. En dan gaat de job toch nog naar iemand anders. Alle begrip voor het feit dat er een kandidaat in de running was die misschien net iets beter was. Maar is het dan echt zoveel gevraagd dat je als personeelsverantwoordelijke even de tijd neemt om feedback te geven aan de afvallers? Blijkbaar wel, zo blijkt. Zo respectloos.

* Gelukkig zijn het niet altijd de sollicitanten die het deksel op de neus krijgen, zo getuige onderstaand voorbeeld:

Mail 1 als reactie op een sollicitatie: "Bedankt voor uw sollicitatie bij ons bedrijf. Helaas moeten we u meedelen dat u niet volledig in ons profiel past want blablablabla...". Mail 2 een week later: "Onlangs solliciteerde u voor functie X bij onze organisatie, waarvoor u niet werd weerhouden. Onze eerste sollicitatieronde leverde jammer genoeg niet het verhoopte resultaat op. Wilt u toch nog op gesprek komen?" #FAIL

* Uit het leven gegrepen: solliciteren voor een communicatiefunctie in een ziekenhuis. Aan het einde van een lange assessmentdag een fictief crisisinterview moeten geven aan een ambetante journalist. Geen fictieve journalist maar een echte: een collega van een ander mediabedrijf die ik regelmatig tegenkwam tijdens de werkuren. Ik ben er nog altijd niet uit wie zich nu het ongemakkelijkst voelde, hij of ik :)

* Ook echt gebeurd: solliciteren voor een functie bij een groot bedrijf dat de eerste schifting overliet aan een gekend interimkantoor. De recruiter waar ik bij terecht kwam was een behoorlijk rare snuiter. Tijdens ons gesprek vielen zijn ogen herhaaldelijk dicht en dommelde hij precies telkens een paar seconden in. Om mij meteen daarna tegen mijn voeten te geven dat ik niet uitvoerig genoeg antwoordde op zijn vragen. Bon, ik dacht dat ik misschien gewoon niet zo interessant uit de hoek kwam, maar op het einde van het gesprek kwam het eruit: hij was net vader geworden en zijn nachten waren niet meer wat ze geweest waren.

* Dezelfde recruiter vond het tijdens het gesprek ook nodig om te vermelden dat hij dacht dat "mijn doordringende ogen" wel van pas gingen komen voor de job waarvoor ik solliciteerde (???)

* Zo erg als bij deze man werd het daarna gelukkig nooit meer. Maar ik heb me toch dikwijls afgevraagd onder welke steen die recruiters leven, en waarom werkgevers hun oordeel zo sterk laten afhangen van de uiterst subjectieve rapporten die deze pseudo-psychologen bij elkaar schrijven. Ze baseren die op één bepaald gesprek op één bepaalde dag, dus hoe betrouwbaar is dat oordeel, alles bij elkaar beschouwd? Een voorbeeld: voor job A ging ik op assessment bij bureau B. Het gesprek verliep stroef, en op mijn rapport kreeg ik de stempel "niet geschikt". Voor job C, waarvan de competenties voor 90% overeenstemden met job A, ging ik een week later op gesprek bij bureau D. De brave HR-mens daar was onder de indruk van mijn verkooppraatje, en schreef een heel positief rapport. Om maar te zeggen: zo'n assessment, dat slaagt werkelijk nergens op.

Maar het is gelukkig allemaal goed gekomen, en daar was niet eens een Euromillions-biljet voor nodig ;-) Herkenbaar, dit leed dat solliciteren heet? Straffe sollicitatie-anekdotes altijd welkom in de comments.